Echte foto’s, greenscreens, deepfake…
Al jaren wordt er met filters van alles weggevaagd van foto’s. En met alle technieken kunnen we meer en meer. Ik zie het positieve van de vooruitgang, maar vraag me ook af waar de grenzen liggen.
Op mijn social media tijdlijn zie ik foto’s langskomen van vrouwen met ontblote schouder en een bepaalde look. Allemaal gemaakt met een specifieke prompt voor AI.
Ieder zijn ding uiteraard, maar ik heb daar zo mijn vragen bij.
Allereerst: is dit vanuit het verlangen naar hoe we willen zijn?
Aantrekkelijk, verfijnd.
Zonder storende pukkeltjes en rimpeltjes?
Maar daarna ging er wat anders door mijn hoofd…
Op X zag ik namelijk een video over een nieuwe optie van grok: selecteer een aantal foto’s en beschrijf de video die gemaakt moet worden. Zulke beelden worden vaak gemaakt met technieken die we kennen uit film en AI, zoals greenscreens en deepfake.
En nu zijn ze dus ook beschikbaar voor ons. Dus even selecteren, klik op de knop en voilà!
Ik kan koffiedrinken in bewegende beelden met wie dan ook waar ik een foto van heb…
Waar worden onze foto’s en video’s voor gebruikt?
Alles lijkt tegenwoordig mogelijk…
Maar beseffen we ook waar al ons beeldmateriaal voor gebruikt kan worden?
En hebben we nog enig idee hoeveel van de beelden die we op tv zien waar zijn?
Niet alleen de beelden voor entertainment, maar ook beelden vanuit de media?
Want met een foto van bijvoorbeeld een setting, een wereldleider en een aantal mensen…
Wat voor video’s kun je daarmee maken?
Dus tja, hoe hilarisch het ook kan zijn al deze mogelijkheden, het geeft mij inmiddels al jaren een raar onderbuikgevoel. Want wat krijgen we tegenwoordig allemaal te zien?
Want waar het vroeger leuk was dat je een boekje kon bestellen met de naam van jouw kind in de hoofdrol, maak je nu in een handomdraai video’s met gebeurtenissen waarin jij óf je kind voorkomt zonder dat het echt gebeurd is…
En dat kan super leuk zijn, maar ook heel erg eng worden!
Maar hoe kan het eigenlijk dat dit allemaal mogelijk is?
Dat heeft te maken met technieken die al langer bestaan, zoals greenscreens en de nieuwere techniek: deepfake.
Wat is een greenscreen?
Het is inmiddels al een paar jaar geleden dat ik te horen kreeg wat een greenscreen was. Onze jongens konden het me haarfijn uitleggen en ik dacht: ‘ehm… hoe dan? Waar zit ik dan altijd naar te kijken?’
Een greenscreen (of chrom keying) is een knalgroen scherm dat achter een persoon of voorwerp geplaatst wordt. Wanneer er op die manier een filmopname wordt gemaakt kun je, door de groene kleur digitaal te verwijderen, de persoon in een virtuele omgeving plaatsen. Zo kun je dus een achtergrond plaatsen die je zelf kiest.
De reden dat er voor groen gekozen wordt is dat deze kleur niet voorkomt in huidtinten. Hierdoor kun je een persoon makkelijk los maken van de achtergrond.
Wat is deepfake?
Deepfake gaat nog een stap verder. Daarmee worden nepvideo’s of -afbeeldingen bedoeld die gemaakt worden met kunstmatige intelligentie (AI). Door zogenaamde deep learning leert een computerprogramma gezichten en stemmen na te bootsen. Dit gebeurt op basis van grote hoeveelheden beeld- en geluidsmateriaal.
Let op! Bij sommige online tools kunnen ook de foto’s die gebruikers uploaden worden gebruikt om die systemen verder te trainen.
Door het trainen van AI kunnen ze het gezicht, maar óók de stem, van personen nabootsen. En hoewel dit enorm grappig kan zijn, denk maar aan de filters op instagram of snapchat, gaat het tegenwoordig zover dat het ook voor schadelijke doeleinden gebruikt kan worden. Met alle gevolgen van dien, want wat als ze foto’s gaan gebruiken voor nepnieuws, identiteitsfraude en ongeoorloofde beelden?
Waar ligt de grens als het gaat om beeldmanipulatie?
Hoewel het hilarisch kan zijn om jezelf met filters en nieuwigheidjes te zien veranderen in ‘jezelf, maar dan net even anders’ vind ik het dus ook wel een beetje ongemakkelijk.
En het zet me dus aan het denken. In hoeverre worden dit soort technieken tegenwoordig gebruikt bij beelden die we zien? Wat kunnen ze ons tegenwoordig allemaal voorschotelen? Want waar het voorheen regelmatig gebeurde dat een deepfake te herkennen was aan een vinger te veel, zijn de beelden inmiddels eigenlijk niet meer van echt te onderscheiden.
En nu de techniek aan het publiek getoond wordt, ga ik ervan uit dat het al veel langer beschikbaar is…
Niets is wat het lijkt nestelt zich zo steeds dieper in ons hele leven en ik vraag me af:
wordt fake het nieuwe normaal?
NB. Ik zie overigens ook positieve kanten van AI hoor, daar schreef ik al over in de blog over hoe ik AI-bots gebruik in mijn dagelijks leven.
