Kiemgroenten zijn een eenvoudige manier om thuis verse vitaminen te kweken. Met alleen wat zaden, water en een beetje licht kun je binnen een paar dagen kleine plantjes laten groeien die je direct kunt eten. Het mooie is dat je hier geen tuin voor nodig hebt; een plekje op het aanrecht is al voldoende.
Door mijn liefde voor bloemen en planten én de onrust in de wereld ben ik steeds meer gaan focussen op zelfvoorzienend leven. Een van de onderdelen daarvan is zorgen voor vitaminen in zowel de zomer als de winter.
We hebben een heerlijke (groente)tuin en door jaarlijks enkele planten in het zaad te laten schieten eten we steeds meer en langer van eigen bodem!
In de winter zet ik daarnaast graag mijn kiemschalen op het aanrecht.
Wat zijn kiemgroenten?
Kiemgroenten zijn scheuten die ontstaan als zaden ontkiemen. Ze groeien binnen een paar dagen uit tot eetbare scheuten, ook wel ‘sprouts’ genoemd. Ze zitten vol vitaminen en mineralen en zijn voor iedereen binnenshuis op te telen!
Meerdere keren had ik al gelezen over kiemgroenten in een potje, die je dan elke dag moet spoelen… én bij het oogsten moet je dan ook nog de zaadhulsjes eruit zeven.
Ik ken mezelf, dus wist bij voorbaat al dat ik dat echt niet zou gaan doen. Ik ben nou eenmaal iemand die houdt van praktisch, simpel en weinig ‘gedoe’.
Via Adis van Funjar kwam ik uit bij ‘set it & forget it’.
Deze manier die me deed denken aan vroeger, want wie herinnert zich niet de tuinkers op een watje of een aardappel! Met dat simpele idee in mijn hoofd ging ik aan de gang met kiemen op water.
Kiemgroenten kweken: hoe werkt het
Kiemgroenten kun je kweken in een afgesloten pot, maar ik koos er dus voor om ze op water te laten groeien. (Later deed ik het ook wel eens op aarde, dat wordt vaak microgreens genoemd.)
Het voordeel van deze manier van kiemen is dat je niet hoeft te spoelen én je kunt er alle soorten zaad voor gebruiken. (Sprouting in een pot kan alleen met niet-slijmvormende zaden.)
Sommige zaden kun je het beste eerst een paar uur weken voordat ze gaan kiemen. Dat kan de kieming versnellen, vooral bij grotere zaden. Bij kleinere zaden of bij een kiemschaal waarin continu vocht aanwezig is, is voorweken meestal niet nodig. (NB. Maak je gebruik van een Kangen apparaat, dan kun je voorweken met het sterk basische water.)
De eerste keer dat ik de zaden wilde laten kiemen ging het fout. Omdat het warm was, verdampte het water snel en de zaadjes verdroogden. Sindsdien vul ik het water de eerste dagen altijd even aan, zodat de zaadjes in aanraking blijven met het water.
En dan is het een simpel proces:
- kiemschaal vullen met water
- rooster of ‘netje’ erop
- zaadjes verspreiden over het rooster
- eerste dagen evt. water aanvullen
- een paar dagen geduld hebben
- genieten van de ontwikkeling van zaadje naar plantje
- plantjes afknippen en opeten.
Let op dat je de kiemschalen zo plaatst dat ze voldoende licht krijgen, dat komt het groeiproces ten goede.
Waarom kiemzaden
Kiemen zitten vol vitaminen en mineralen en zijn daardoor een welkome aanvulling op onze dagelijkse voeding. Vroeger werd er al gebruikt van gemaakt. Zo werden tijdens lange scheepsreizen soms zaden meegenomen die men kon laten kiemen. Hierdoor konden ze toch verse voeding krijgen en tekorten aan vitamine C voorkomen.
Tijdens het kiemen komt een zaadje tot leven. Het bevat alle voedingsstoffen die nodig zijn om een nieuwe plant te laten groeien. Tijdens dat proces worden opgeslagen stoffen omgezet en worden vitamines en enzymen actief. Daardoor zijn kiemgroenten vaak rijk aan onder andere vitamine C, B-vitamines en antioxidanten.
Zo wordt een klein zaadje in een paar dagen een voedzaam plantje.
En alleen dat proces zien is al puur genieten!
Elke keer weer vind ik het ook bijzonder om in zo’n klein plantje de smaak van de groente te proeven.
Sommige kiemen zijn vrij pittig van smaak. Daarom combineer ik ze graag met een mildere variant. Meestal heb ik dan ook twee kiemschalen tegelijkertijd staan.
Veelgebruikte kiemzaden
Graag geef ik je een overzicht van verschillende kiemzaden die heerlijk zijn om in huis op te kweken:
Broccolikiemen
Broccolikiemen bevatten onder andere vitamine C, foliumzuur en verschillende B-vitamines. Daarnaast bevatten ze sulforafaan. Er is veel onderzoek naar deze stof, waardoor broccolikiemen vaak genoemd worden als “interessante” kiem om in huis te hebben.
De smaak van broccoli is duidelijk herkenbaar. Ik gebruik ze graag als garnering, door een salade of op een cracker.
Mosterdkiemen
Mosterdkiemen zijn pittig van smaak en daardoor lekker als je net wat “bite” wilt in je salade, op een broodje of in een soep. Ze bevatten verschillende mineralen, waaronder magnesium en selenium.
Tip: combineer ze met een mildere kiem, dan blijft de smaak in balans.
Rucolakiemen
Rucolakiemen (ook wel rucolakers genoemd) hebben een nootachtige smaak met een scherp randje. Ze bevatten onder andere vitamine K en verschillende B-vitamines.
Je kunt ze koud gebruiken als garnering of door een salade. Zelf vind ik ze ook lekker bij (jonge) kaas.
Radijskiemen
De kiemgroente van radijs bevat verschillende vitamines. Deze kiem smaakt naar de rood/roze gekleurde volgroeide knolletjes. Door de licht pittige anijsachtige smaak zijn ze lekker in salades of als garnering.
Alfalfakiemen
Dit is een klein, voedzaam plantje afkomstig van de luzerneplant. Het bevat onder andere vitamine K en antioxidanten. De smaak is fris en neutraal, dus rauw prima te combineren met broodje kaas of door een salade. Je kunt alfalfakiemen ook kort meebakken bij warme gerechten.
Rodekoolkiemen
Rodekoolkiemen hebben een typische koolsmaak en een prachtige kleur, waardoor ze ook heel mooi zijn als garnering. Ze bevatten onder andere vitamine C en verschillende plantaardige stoffen (zoals glucosinolaten) waar veel onderzoek naar gedaan wordt.
Met 100 gram van deze kiemen zou je al ongeveer 60% van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid vitamine C binnenkrijgen.
De smaak is zilt en koolachtig. Ze zijn lekker in salades en ook mooi als garnering door de rode kleur.
Groene-erwtenkiemen
De smaak is licht zoet en deze kiemgroente is lekker door warme gerechten. Door de vele eiwitten is deze variant ook een goede keuze voor vegetariërs. Het plantje leent zich ook heel goed om te juicen.
Preikiemen
Preikiemen smaken naar ui en daardoor past het goed bij vis- en vleesgerechten, maar is het ook heerlijk op een broodje, rijstwafel of cracker. Je kunt deze kiemen verwarmen voor gebruik, maar ook rauw eten. Deze kiemen leveren een belangrijke bron van vitamine B1, B2, B3, B5 en foliumzuur. Tip: verwerk de preikiemen ook gerust door een smoothie, bijvoorbeeld met spinazie, appel en banaan.
Uikiemen
De uikiemen hebben een heerlijk frisse ui-/bieslookachtige smaak. Ze hebben een mooie groene kleur en zijn daardoor mooi bij decoratief gebruik. Je kunt ze prima gebruiken als smaakmaker in salades, maar je kunt ze ook bijvoorbeeld vlak voor het opdienen toevoegen aan een warme maaltijd of soep.
Deze kiemen bevatten veel vitamine A, B, C en E. Daarnaast calcium, fosfor, ijzer, kalium en magnesium.
Zonnebloempitkiemen
De zaden van de zonnebloem kennen we allemaal wel om zo op te eten, maar wist je dat je ze ook als kiemgroente kunt gebruiken? De kiemen hebben een typische nootachtige smaak en ze doen het goed in salades, (koude) pastagerechten en roerbakgerechten. Ze bevatten verschillende vitamines en mineralen (zoals vitamine E en magnesium). Door de stevige bite zijn ze ook fijn als je een “vullende” kiem zoekt.
Kiemgroenten als bron van verse vitaminen
Het fijne van kiemgroenten in huis is dat het me een gerust gevoel geeft. Met alleen wat zaden, water en een beetje licht kun je binnen een paar dagen weer verse voeding laten groeien. Zaden zijn bovendien lang houdbaar, waardoor je altijd iets in huis hebt om snel extra vitaminen en mineralen toe te voegen aan je voeding.
Juist in een tijd waarin er veel gesproken wordt over mogelijke noodsituaties vind ik dat een prettig idee. Naast een voorraad(je) voedsel en water kan het waardevol zijn om zaden in huis te hebben. Just in case…
In mijn blog over praktische tips om eennoodpakket te maken, vertel ik meer over hoe wij ons daarop voorbereiden en welke praktische dingen daarbij kunnen helpen.
